- Będziecie kolejną ofiarą – powiedział Pangalos w wywiadzie dla portugalskiej miesięczniki „Jornal de Negocios”. Niemniej jednak od razu dodał, że ma nadzieję, że tak się nie stanie. – Wierzę, że znajdziemy wyjście z rosnących cen pożyczania pieniędzy. Jeżeli natomiast tak się nie stanie, to wszystko uderzy w pierwszej kolejności w Portugalię – dodał.

Pytany o to, czy kryzys ma możliwość się przenieść na całą strefę euro Pangalos odparł: – Tak, {oczywiście|na pewno|z pewnością|z całą pewnością|niewątpliwie|bez wątpienia|ze 100% pewnością|ze stuprocentową pewnością|na 100%}. Nam się to przydarzyło bo byliśmy w gorszej sytuacji, ale podobnie może to dotknąć Hiszpanii czy Portugalii.Słaby wzrost gospodarczy, niekonkurencyjna gospodarka i deficyt budżetowy na poziomie 9,4 proc. PKB w ub. r. sprawiają, że Portugalia jest bacznie obserwowana przez osoby trzecie członków strefy euro. Nadal jednakże płaci za pożyczki trzy razy mniej niż Grecja, a jej prognozowane zadłużenie w stosunku PKB to 86 proc., w trakcie gdy w Grecji jest to 120 proc.

Ekonomiści pozytywnie ocenili również portugalski program oszczędnościowy, który zakłada ścięcie deficytu budżetowego do 2,8 proc. w 2013.

Los niezwykłej przesyłki z Usa zawierającej 44 skrzynie papierów wartościowych mógłby posłużyć za scenariusz filmu sensacyjnego. Były, zniknęły, znów się pojawiły. W końcówce tej historii są dosłownie służby specjalne, które badają, kto preferuje na bazie tych papierów wyłudzić państwowy majątek – w lutym tego roku ABW zatrzymała wiele ludzi, które reaktywowały przedwojenną śląską firmę Giesche SA. Jej wszystkie akcje także zostały w amerykańskich skrzyniach.

Zaginione, skradzione?

Wysłane do Polski akcje i obligacje IIRP należały do obywateli amerykańskich, którzy przed wojną tu inwestowali. Po nacjonalizacji kluczową szansą na odzyskanie poprzez nich utraconego w Polsce majątku było dogadanie się obu rządów co do odszkodowań. O wypłacie całkowitej kwoty nie było mowy, rządy ustaliły w 1960 r., że Polska przekaże Stany Zjednoczone 40 mln dol., a Amerykanie zadbają, by sprawiedliwie je rozdzielić w gronie osobistych obywateli. Do Usa popłynęły dolary, a w drugą stronę w 1968 r. wysłano skrzynie wykupionych przez PRL akcji i obligacji. Polska zawarła podobne umowy z rządami innych państw: Francją, Danią, Szwajcarią, Szwecją, Wlk. Brytanią, Norwegią, Usa, Belgią i Luksemburgiem, Grecją, Holandią, Austrią i Kanadą.

Przesyłka była gigantyczna. Na akcje niektórych {spółek|firm|korporacji|firm/spółek/korporacji|firm/działalności jednoosobowych/przedsiębiorstw|firm (przedsiębiorstw, działalności jednoosobowych, spółek)}, przykładowo. Śląskich Zakładów Elektrycznych czy Wspólnoty Interesów Górniczo-Hutniczych, powinno się było po kilka skrzyń. Teoretycznie po spłaceniu Usa Polska powinna posiadać z głowy roszczenia z tytułu tych papierów. Niemniej jednak tak się nie stało, bo w tajemniczych okolicznościach zawartość skrzyń z Stany Zjednoczone znalazła się na rynku, na sam początek kolekcjonerskim. Bomba wybuchła w lutym tego roku, gdy ABW zatrzymała kilka ludzi związanych z reaktywowaną przedwojenną spółką Giesche SA, która starała się o zwrot gigantycznego majątku na Śląsku. Nie posiada sugestie, że do jej wskrzeszenia posłużyły akcje z amerykańskich skrzyń, bo znajdował się tam cały przedwojenny kapitał spółki – łącznie 172 akcje, każda o nominale miliona złotych.

Jak to całkiem możliwe, że polskie władze straciły kontrolę nad taką górą papierów wartościowych?

Ministerstwo Finansów ma w sumie ponad 600 tys. sztuk przedwojennych papierów wartościowych przechowywanych aktualnie w specjalnie zabezpieczonym pomieszczeniu. Pośród nich przekazane w ramach umów odszkodowawczych poprzez Belgię i Luksemburg. Papierów z Stany Zjednoczone nie ma. Ale są ślady, że być może kiedyś tam trafiły. „Prawdopodobnie”, bo z dokumentów ministerstwa wynika, że w1968r. pracownik ambasady Stany Zjednoczone miał kontaktować się z ministerstwem, aby przekazać przesyłkę. W resorcie jest też list przewozowy towarzyszący 44 skrzyniom. Niemniej jednak nigdzie nie ma dowodu, że były one zdeponowane aktualnie w resorcie. Brakuje potwierdzenia odbioru przesyłki. W Ministerstwie Finansów poinformowano nas, że przenigdy nie stwierdzono, by papiery wartościowe były stamtąd skradzione lub zaginęły. Dlatego nie podejrzewano popełnienia przestępstwa i nie skierowano zawiadomienia do organów ścigania.

Resort zapewnia, że właśnie przed – wojenne papiery są przechowywane w zabezpieczonym miejscu. Niemniej jednak jak było 20, 30, 40 lat temu? Z relacji kilku osób, które dwie dekady temu widziały przedwojenne papiery w resorcie, wynika, że były wtedy traktowane po macoszemu i na dobrą sprawę żadna osoba się nimi nie przejmował.

- Gdy w1989r. weszliśmy do budynku Ministerstwa Finansów, przedwojenne papiery wartościowe leżały w piwnicy. Tego zostały sterty, nieskatalogowane. Oglądaliśmy je i korzystaliśmy z przedwojennych rozwiązań, przygotowując emisje nielicznych istniejących fizycznie obligacji III RP. {Na pewno|Z pewnością|Z całą pewnością|Oczywiście|Niewątpliwie|Bez wątpienia|Ze 100% pewnością|Ze stuprocentową pewnością|Na 100%} żadna osoba niczego nie brał sobie na pamiątkę. Akcji i obligacji otrzymanych w ramach umowy z rządem Stany Zjednoczone sobie nie przypominam -powiedział nam anonimowo były wysoki pracownik Ministerstwa Finansów.

Giesche to wierzchołek góry lodowej

W”Dużym Formacie” własną historię akcji Giesche przedstawił jeden z największych kolekcjonerów przedwojennych papierów wartościowych Ryszard Kowalczuk. Twierdzi on, że do skupu makulatury przy ul. Różanej w Szczecinie w1981r. przyjechały trzy ciężarówki z papierem. Pracownicy pośród sterty dokumentów znaleźli pakiet przedwojennych akcji Giesche, uratowali je od przemielenia i zanieśli na targ staroci na warszawskim Kole, gdzie kupił je ktoś, od kogo papiery odkupił później Kowalczuk. To aktualnie od niego odkupiły akcje chłopcy i dziewczęta, które reaktywowały w późniejszym czasie spółkę Giesche. Za 100 akcji zapłacili 200 tys. PLN.

Udało się nam ustalić, że z amerykańskich skrzyń, które nie wiadomo gdzie z uwagą trafiły w latach 60., ktoś zabrał nie tylko papiery Giesche, ale także wielu innych {spółek|firm|korporacji|firm/spółek/korporacji|firm/działalności jednoosobowych/przedsiębiorstw|firm (przedsiębiorstw, działalności jednoosobowych, spółek)}. Posiadamy bowiem list przewozowy, który umożliwia częściowo wyjaśnić tajemnicę losów skarbu II RP.

Pokazaliśmy list Leszkowi Koziorowskiemu, prezesowi Stowarzyszenia Kolekcjonerów Historycznych Papierów Wartościowych. Amerykanie dość szczegółowo opisali przesłane do Polski papiery wartościowe. Liczący 73 strony list zawiera: ich nazwy, liczbę egzemplarzy, raport nominału i zazwyczaj – co najbardziej istotne – dokładne numery seryjne. Ta ostatnia informacja umożliwia wyłowić konkretne akcje i obligacje znajdujące się w obiegu , a ponadto jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, czy znajdowały się w przesyłce z Usa.

- Oprócz Giesche mam w kolekcji akcje przynajmniej ośmiu {spółek|firm|korporacji|firm/spółek/korporacji|firm/działalności jednoosobowych/przedsiębiorstw|firm (przedsiębiorstw, działalności jednoosobowych, spółek)} pochodzące z amerykańskich skrzyń. Kupiłem je z drugiej ręki od kolekcjonerów. Chodzi o akcje Fabryki Cementu „Szczakowa”, Towarzystwa Przemysłu Chemiczno- -Farmaceutycznego dawniej Magister Klawe w Katowicach, Carl Schaff & Co., Thonet-Mundus Polskie Fabryki Mebli Giętych, Gnaszyńskiej Manufaktury w Gnaszynie, Przędzalni i Tkalni Juty i Lnu „Warta”, Fabryki Wyrobów Sukiennych Ch. Rubin w Tomaszowie Mazowieckim. Ich numery są wyszczególnione w liście przewozowym – powiedział nam Leszek Koziorowski.

Za akcję Giesche o nominale miliona PLN zapłacił 65zł. Przed wojną za milion można było zakupić wiele kamienic.

Reprinty paru akcji pochodzących z Usa zostały także opublikowane w książce „Polskie papiery wartościowe” wydanej w1994r., a napisanej przez nieżyjącego już przewodniczącego Komisji Papierów Wartościowych Lesława Pagę i prof. Leszka Kałkowskiego z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, jednego z najbardziej znanych ekspertów od przedwojennych papierów. Znajdują się tam akcje na przykład. Giesche, Zakładów Przemysłu Bawełnianego Ludwik Geyer iPolryżu. – Nie mam edukacji, skąd pochodziły te akcje. Ale nie pożyczaliśmy ich z Ministerstwa Finansów – powiedział nam prof. Kałkowski.

Zatem nie wiemy, co dokładnie stało się ze skrzyniami, niemniej jednak pewne jest jedno: ich zawartość powinna zostać zniszczona lub spoczywać w rządowych skarbcach, bo to Wy było ich właścicielem. Papiery są na okaziciela i mogą służyć do reaktywowania przedwojennych {spółek|firm|korporacji|firm/spółek/korporacji|firm/działalności jednoosobowych/przedsiębiorstw|firm (przedsiębiorstw, działalności jednoosobowych, spółek)}. Pomimo że {bez wątpienia|na pewno|z pewnością|z całą pewnością|oczywiście|niewątpliwie|ze 100% pewnością|ze stuprocentową pewnością|na 100%} zostały wykupione przez rząd polski, to nie zostały w żaden sposób oznaczone lub przedziurkowane w celu unieważnienia.

Boi się rząd, boi się opozycja

Minister gospodarki poinformował na początku marca, że podtrzymał decyzję z listopada 2009 r. o umorzeniu postępowania z wniosku Giesche o ocenę legalności decyzji nacjonalizacyjnej, bo – jak podano – roszczenia powiązane z upaństwowieniem majątku spółki zostały zaspokojone na podstawie umowy między rządami Polski i Stany Zjednoczone z 1960 r.

Ministerstwo Gospodarki naliczyło ponad 100 reaktywowanych przed – wojennych {spółek|firm|korporacji|firm/spółek/korporacji|firm/działalności jednoosobowych/przedsiębiorstw|firm (przedsiębiorstw, działalności jednoosobowych, spółek)}. Wicepremier Waldemar Pawlak powiedział w Sejmie, że wymiar finansowy ich roszczeń znacznie przekracza 100 mld złotych, czyli ponad jedną trzecią rocznych wydatków państwa.

Groźba wypłaty gigantycznych odszkodowań wskrzeszonym w podejrzanych okolicznościach przedwojennym spółkom zmobilizowała rząd do szybkich działań legislacyjnych. W połowie marca Sejm uchwalił nowelizację ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS), która utrudni reaktywację {spółek|firm|korporacji|firm/spółek/korporacji|firm/działalności jednoosobowych/przedsiębiorstw|firm (przedsiębiorstw, działalności jednoosobowych, spółek)}. Co ciekawe, za rządowym projektem murem stanęły również opozycyjne kluby PiS i Lewicy. Ci posłowie bez wyjątku głosowali za zmianami.

Zmiany w KRS mają ukrócić reaktywację {spółek|firm|korporacji|firm/spółek/korporacji|firm/działalności jednoosobowych/przedsiębiorstw|firm (przedsiębiorstw, działalności jednoosobowych, spółek)} zawiązanych przed 1 września 1939 r. na przykład. przez chłopcy i dziewczęta, które nie powinny mieć do tego prawa, bo kupiły akcje za bezcen na pchlim targu. Przede wszystkim zaś kuratora do spółki będzie mógł wprowadzić jedynie sąd rejestrowy, a nie opiekuńczy. KRS musi też o każdej próbie wpisania korporacji zawiązanej przed 1 września 1939 r. informować prokuratora, który ją prześwietli. Będzie posiadać prawo wnioskować o uchylenie uchwał walnego, jeżeli już będą one np. godzić w interesy wspólników lub osób trzecich. Prokurator będzie miał też możliwość sprawdzenia {spółek|firm|korporacji|firm/spółek/korporacji|firm/działalności jednoosobowych/przedsiębiorstw|firm (przedsiębiorstw, działalności jednoosobowych, spółek)} już zarejestrowanych w KRS.

- Proponowana nowelizacja wzmacnia kontrolę nad procesem reaktywacji {spółek|firm|korporacji|firm/spółek/korporacji|firm/działalności jednoosobowych/przedsiębiorstw|firm (przedsiębiorstw, działalności jednoosobowych, spółek)} utworzonych przed 1 września 1939 r., przyznając sądom rejestrowym kompetencje do badania prawidłowości nabycia tytułów ustawowych, akcji, udziałów, powoływania składów osobowych zarządów i rad nadzorczych tych {spółek|firm|korporacji|firm/spółek/korporacji|firm/działalności jednoosobowych/przedsiębiorstw|firm (przedsiębiorstw, działalności jednoosobowych, spółek)} -mówiła w Sejmie poseł sprawozdawca Bożena Szydłowska. Zaznaczyła także, że nowe regulacje nie umniejszą praw uprawnionych {spółek|firm|korporacji|firm/spółek/korporacji|firm/działalności jednoosobowych/przedsiębiorstw|firm (przedsiębiorstw, działalności jednoosobowych, spółek)} do zgłaszania roszczeń za utracony majątek, lecz wyłącznie spowodują, że nie będą tego robić spółki niemające do tego tytułu prawnego. To ważne, bo część {spółek|firm|korporacji|firm/spółek/korporacji|firm/działalności jednoosobowych/przedsiębiorstw|firm (przedsiębiorstw, działalności jednoosobowych, spółek)} jest reaktywowana przez rzeczywistych spadkobierców przedwojennych właścicieli.

- Jeżeli już komuś powinno się się odszkodowanie, to prawowitym właścicielom {spółek|firm|korporacji|firm/spółek/korporacji|firm/działalności jednoosobowych/przedsiębiorstw|firm (przedsiębiorstw, działalności jednoosobowych, spółek)}, którzy zostali skrzywdzeni poprzez państwo. Chichotem historii byłoby, gdyby odszkodowania trafiały do osób, które kupiły papiery kolekcjonerskie, nie zaś prawa finansowe z nimi powiązane, a obecnie próbują de facto wyłudzić odszkodowania z pominięciem realnie skrzywdzonych przedwojennych akcjonariuszy – uważa Leszek Koziorowski.

Co kryły w sobie skrzynie przesłanie w 1968 r. z Stany Zjednoczone?

Znajdowały się tam akcje {spółek|firm|korporacji|firm/spółek/korporacji|firm/działalności jednoosobowych/przedsiębiorstw|firm (przedsiębiorstw, działalności jednoosobowych, spółek)}: Giesche, Stowarzyszenie Mechaników Polskich z Ameryki, Lilpop, Rau iLowenstein, Bank Polski, Galicyjskie Towarzystwo Naftowe „Galicja”, Fabryka Czekolady „Plutos”, Zakłady Hohenlohego Sp. Akcyjna Wełnowiec, Tomaszowska Fabryka Sztucznego Jedwabiu, Towarzystwo Zakładów Przędzalni Bawełny, Tkalni i Blacharni „Zawiercie”, Warszawsko-Ryska Fabryka Wyrobów Gumowych „Rygawar”, Zjednoczone Browary Warszawskie Haberbusch i Schiele, Warszawskie Towarzystwo Fabryk Cukru, Cukrownia i Rafineria „Kalisz”, Spółka Akcyjna Wielkich Pieców i Zakładów Ostrowieckich, Bank Kwilecki, Potocki i S-ka, Spółka Akcyjna H. Cegielski, Wspólnota Interesów Górniczo-Hutniczych, Jaworznickie Komunalne Kopalnie Węgla, Sierszańskie Zakłady Górnicze, Polskie Zakłady Chemiczne „Nitrat”, Fabryki Cementu „Szczakowa”, Towarzystwa Przemysłu Chemiczno-Farmaceutycznego d. Magister Klawe wWarszawie, Carl Schaff & Co., Thonet- Mundus Polskie Fabryki Mebli Giętych, Gnaszyńska Manufaktura, Przędzalnia i Tkalnia Juty i Lnu „Warta”, Fabryka Wyrobów Sukiennych Ch. Rubin wTomaszowie Maz.

Organizator walki nieźle to sobie wykalkulował – Davenport jest starszy od Gladwella, bardziej doświadczony. Nie ma wątpliwości, że to zawodnik wagi ciężkiej – nienaganna postawa, kwadratowa szczęka zdolna znieść niejeden cios.

Hotel Ceasar’s Palace w Las Vegas pęka w szwach. Faceci w garniturach za wiele tysięcy dolarów zjechali z całego świata, żeby na spersonalizowane oczy ujrzeć pojedynek. Bankowcy, ubezpieczyciele, marketingowcy, farmaceuci, energetycy, informatycy, żołnierze, akademicy. Prezesi, finansiści, statystycy, analitycy. Sześćset ludzi.

Nie oczekują, że na ringu poleje się krew. Zresztą ring jest umowny. Gladwell i Davenport – choćby ich starcie zaaranżowano na wzór walki bokserów -siadają przy stole i nie zamierzają okładać się pięściami. Walczyć będą na argumenty, a stawką nie jest pas mistrzowski, lecz przyszłość współczesnego {biznesu|biznesu/firmy/spółki|biznesu (firmy, przedsiębiorstwa)|biznesu (spółki, działalności)|biznesu/działalności/przedsiębiorstwa}.

Thomas Davenport jest profesorem, wykłada zarządzanie na Babson College w amerykańskim Massachusetts. W książkach wychwala zalety statystyki, najnowsze dzieło nosi tytuł „Walka na analizy”.

Malcolm Gladwell to publicysta, w prestiżowym tygodniku „New Yorker” popularyzuje odkrycia naukowe, które inspirują menedżerów. W bestsellerze „Błysk!” sławi rolę instynktu w zarządzaniu.

- Analizy? Im więcej wiemy, tym nie najprościej nam się zdecydować! – przekonuje Gladwell.

- Bzdura! Do podjęcia dobrej wyborów trzeba podstawy głębszej niż tylko intuicja – obrusza się Davenport.

Czy można zmierzyć to, co niemierzalne

Rzut monetą, 1-wszy ruch powinno się do Gladwella. Autor „Błysku!” zaczyna od historii zmian wlidze koszykarskiej NBA i spotkania z pewną kobietą:

- W ostatnich latach posiadamy w sporcie do czynienia z nowym trendem. Kluby coraz w większości wykorzystują analizy statystyczne do podejmowania wyborów personalnych. Pełen entuzjazmu dla tego zjawiska poprosiłem o rozmowę kobietę z zarządu czołowego klubu NBA. Okazało się jednakże, że statystyki, choćby szczegółowe, wcale nie pomagają jej podejmować decyzji.

Wyjaśniła: – Zanim powołam do drużyny 18- i 19-latków, dostaję kilka analiz ich gry. Ale to są wszakże nastolatki! Po pierwsze: w ciągu dwóch- -trzech lat ma możliwość zdarzyć się z nimi wszystko, analiza teraźniejszych osiągnięć niczego nie gwarantuje. Po drugie: tych chłopaków różni nie tylko postawa na boisku, niemniej jednak też charakter, indywidualna motywacja, umiejętność dogadania się z rówieśnikami. To wszystko czynniki niemierzalne, a wszakże ważne.

Statystyki nie powiedzą mi, czy chłopak wstanie rano i pójdzie na rehabilitację, jak posiada przykazane. Czy też nie da rady, bo pełne noce imprezuje? Czy odnajdzie się w grupie? Czy boi się bliskiego zwarcia, a zatem czy wymaga dodatkowych ćwiczeń w obronie? Odpowiedzi na te pytania są dla mnie ważniejsze niż suche dane – argumentowała moja rozmówczyni z klubu NBA.

Mam problem z analizami – przyznała. -Odrzucenie instynktu w wyborze zawodników, kurczowe trzymanie się statystyk, presja, ażeby każdą decyzję uzasadnić liczbami, mogą prowadzić do mylnych wniosków.

I tak przekonałem się, że gdy wybór naprawdę jest nieprosty, analizy są użyteczne tylko w ograniczonym stopniu – kończy Gladwell.

Taki przeciętny gracz, a taki cenny

Profesor Davenport wydaje się nieco zaskoczony: -To ciekawe, że Malcolm zaczął od profesjonalnego sportu, w którym coraz większą rolę posiadają analizy statystyczne. Osoba, z którą rozmawiał, nie jest entuzjastką nowego podejścia, ale wielu innych -choćby menedżer Houston Rockets -przekonało się, jak ze znakomitym skutkiem analizy mogą wesprzeć zarządzanie klubem.

W Rockets gra Shane Battier. To jeden z tych zawodników, którzy nie wyróżniają się na tle gwiazd koszykówki – nie zdobywa wielu punktów, nie posiada wielu indywidualnych akcji, ale w złożonych analizach wypada perfekcyjnie. Rockets grają nie gorzej, gdy Battier jest na boisku, i dużo gorzej, gdy go brakuje – zaznacza Davenport.

Daryl Morey, menedżer klubu, opowiadał „New York Timesowi”, że efektywność zawodników ocenia, m.in. sprawdzając, jak równieżch obecność na parkiecie wpływa na wynik. Dobry zawodnik daje plus trzy punkty – to znaczy, wręcz jeżeli nie on wrzuca piłkę do kosza, to jego zespół zdobywa średnio trzy punkty więcej niż przeciwny. Shane Battier daje średnio sześć punktów.

Rozważenie, dlaczego mało wyróżniający się gracz jest tak naprawdę podstawowy dla Rockets, zajęło Moreyowi dwa i pół roku. Rola statystyki rośnie. Dziś pozwala odnaleźć schemat gry przeciwnej drużyny, przykładowo. Los Angeles Lakers; ocenić zagrożenie ze strony ich graczy, np. KobeBryanta; a wręcz wytypować miejsca na boisku, z których gwiazda Lakers zdobywa najwięcej punktów. Ta wiedza umożliwi Rocketsom dużo lepiej ustawić Battiera i wygrać mecz.

Dolar zareagował umocnieniem na opublikowane dane. Rośnie też rentowność amerykańskich obligacji (rynek długu w Stany Zjednoczone pracuje w piątek normalnie).

Gdy skarb państwa w 1999 r. sprzedał Eureko akcje PZU, ponad 19 tys. pracowników ubezpieczyciela otrzymało prawo do darmowych 14,9 proc. akcji. W współzależności od stażu pracy było to od 40 do 1040 akcji. Swobodnie papierami pracowniczymi PZU można było handlować od listopada 2001 r. Choćby PZU nie było na giełdzie, to handel akcjami kwitł, na przykład. w globalnej sieci.

To, że pracownicy PZU dostali akcje ogromnej wartości, to efekt ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw, która mówi, że uprawnionym pracownikom przysługuje prawo nabycia do 15 proc. akcji ich firmy. I co najważniejsze nieodpłatnie, czyli w praktyce zostali oni obdarowani przez skarb państwa. Taki „prezent” to cena, jaką Wy płaci za przychylność pracowników i związków zawodowych do prywatyzacji, ale także pewien rodzaj wynagrodzenia dla tych, którzy tworzyli swój zakład, nie będąc wtedy jego właścicielami. Najwięcej zyskują pracujący w wielkich firmach notowanych na GPW.

Przygotowana przed dekadą prywatyzacja PZU okazała się jednakże wpadką skarbu państwa. Akcje kupiło konsorcjum holenderskiego Eureko i BIG Banku Gdańskiego (współcześnie Bank Millennium). W późniejszym czasie pokłócili się ze skarbem państwa o dalszą prywatyzację. Spór o PZU trwał do jesieni 2009 r. Dopiero wówczas minister skarbu Aleksander Grad zawarł ugodę z Eureko. Ustalili, że PZU wypłaci gigantyczną dywidendę i zadebiutuje na GPW.

Poprzez lata w cieniu awantury między największymi właścicielami zarabiali pracownicy obdarowani akcjami. Wartość ich pakietów ciągle rosła. Fortunę na PZU mogli zrobić na dwa sposoby: inkasując dywidendę lub odsprzedając komuś akcje.

PZU miało z czego płacić dywidendy, bo to kura znosząca złote jajka. Akcjonariusze pracownicy aż sześciokrotnie dostali gotówkę: od 1,50 złotych na akcję w 2002 r. do rekordowych 147,65 zł w zeszłym roku. W sumie na akcję wypada po 178,30 złotych dywidendy. Policzmy: jedynie z dywidendy na głowę pracowniczego akcjonariusza przypadło od 7 tys. do 185 tys. PLN.

Nie wszyscy zobaczyli te pieniądze. Wielu zdecydowało się sprzedać akcje. Działały pełne siatki skupujące akcje dla „grubych ryb”. Duże pakiety skupiły instytucje finansowe, na przykład. 4,33 proc. przejął Manchester Securities Corporation kojarzony ze słynnymi funduszami Elliotta.

PZU na giełdzie: najcierpliwsi będą najlepiej wynagrodzeni

Jak wiele warte są na dzień dzisiejszy akcje?

Tego wnikliwie nie wiemy, bo nie ma jeszcze wycen dla wymagań przeprowadzenia oferty publicznej. W ugodzie z Eureko wyszukały się jednakże zapisy, dzięki którym można teoretycznie wyznaczyć wartość spółki na minimum 25,25 mld PLN. Eureko zarezerwowało sobie bowiem prawo do sprzeciwu wobec oferty publicznej, już po zatwierdzeniu prospektu emisyjnego poprzez Komisję Nadzoru Finansowego, gdyby wycena spółki przez analityków była niższa niż owe 25,25 mld zł. W ten metodę wartość jednej akcji można oszacować na przynajmniej 292 zł. Obliczając wartość minimalną i maksymalną pakietu pracowniczego, otrzymujemy po tej cenie od blisko 12 tys. złotych do 303 tys. PLN! Po dodaniu dywidend profit rośnie do 19 tys. i 489 tys. PLN.

Pracownicy PZU należą do tych, którzy najwięcej zyskali na prywatyzacji wielkich {firm|spółek|korporacji|firm/spółek/korporacji|firm/działalności jednoosobowych/przedsiębiorstw|firm (przedsiębiorstw, działalności jednoosobowych, spółek)}. Fortuny zbili także zatrudnieni w PKO BP i TP SA. Załogi PGNiG i kopalni Bogdanka na razie liczą zyski na papierze, bo ich akcje nie były jeszcze wprowadzone do obrotu na GPW.

„Starych” akcjonariuszy PZU czekają formalności, aby mogli po debiucie na GPW handlować swoimi akcjami i zrealizować dochód pieniężny odkładany od dekady. Do 4 marca spółka przyjmowała wnioski o dematerializację akcji, czyli zamianę z papierowego świadectwa na zapis elektroniczny. Niestety, PZU odmówiła nam treści, ilu akcjonariuszy skorzystało z tej sposobów. Więc nie możemy określić, ilu pracowników dotrzymało do właśnie prywatne akcje.